Sümbül, soğanlı, çok yıllık, otsu bir bitkidir. Parlak yeşil, uzun yaprakları, kalın ama ensizdir. Kenarları içe doğru bükülmüş olduğundan da oluğu andırır. Yapraklarının ortasından yükselen 20 ile 30 cm boyunda bir sürgününün üzerinde, mart başlarında cinsine göre mor ya da beyaz, keskin kokulu, çan şeklinde, on ya da on iki kadar çiçek açar. Çiçeklerin ucu altı parçaya ayrılır ve geriye doğru yatar. Çiçek sapı koparıldığı zaman içinden yapışkan bir sıvı akar. Nemli, humuslu ve kalkerli topraklarda kendiliğinden yetişir.
Yunan mitolojisine göre Hyakinthos, çok yakışıklı, ölümlü bir delikanlıdır. Onun güzelliğine hayran kalan Apollon, ona yürekten bağlanmıştır. Hyakinthos da Apollon’un arkadaşlığını kabul eder. Meltem Tanrısı Zefiros da vurulur delikanlıya. Ama Hyakinthos, Zefiros’un arkadaşlık teklifini reddeder. Zefiros deliye döner. Onun Apollon ile sıkı fıkı olmasına dayanamaz. Kıskançlığından kudurmak üzeredir.
Bir gün Apollon ile Hyakinthos disk atışı yaparlarken, Zefiros, Apollon’nun fırlattığı diski üfleyerek Hyakinthos’un başına çarptırır. Delikanlı da oracıkta ölür. Apollon, arkadaşını çok sevdiği için, onu bir çiçeğe dönüştürür. Bu çiçeğin adı da sümbüldür.

Sümbül der ki boynum uzun
Yapraklarım dizim dizim
Beni ak gerdana dizin
Benden âlâ çiçek var mı

Mor sümbüllü mavi dağlar
Yarim gurbet elde ağlar

AŞIK VEYSEL